Content:
काठमाडौं — उत्तरी छिमेकी चीनसँग जोडिएका तीनवटै प्रमुख व्यापारिक नाका बन्द हुँदा सरकारले दैनिक करोडौँ रुपैयाँ राजस्व गुमाइरहेको छ। तातोपानी, रसुवा र कोरला नाका बन्द भएपछि राजस्व संकलनमा ठूलो धक्का पुगेको हो, जसको असर सरकारको वार्षिक राजस्व लक्ष्यमा पनि पर्ने देखिएको छ।
कुन नाका कहिलेदेखि बन्द?
तातोपानी नाका साउन १ गतेदेखि बन्द छ। भदौ १० गते आएको विनाशकारी भोटेकोशी बाढीले सडक, ड्राइपोर्ट, पुललगायतका संरचनामा क्षति पुर्याएपछि रसुवा नाका पनि अनिश्चितकालका लागि बन्द भयो।
यी दुई नाकाको विकल्पका रूपमा प्रयोग भइरहेको कोरला नाका पनि पछिल्लो बाढीपहिरोले बन्द भएको भन्सार विभागले जनाएको छ। उत्तरतर्फ अन्तर्राष्ट्रिय व्यापार हुने सबै नाका बन्द भएपछि स्थलमार्गबाट हुने चीनसँगको आयात–निर्यात प्रभावित भएको छ।
वार्षिक राजस्वमा चीनतर्फको ठूलो हिस्सा
भन्सार विभागका सूचना अधिकारी किशोर बर्तौलाका अनुसार चीनतर्फका नाकाबाट वार्षिक करिब ५० अर्ब रुपैयाँ राजस्व संकलन हुने गरेको छ। उनका अनुसार कुल वार्षिक राजस्वमा चीनतर्फका नाकाको हिस्सा १२ देखि १५ प्रतिशतसम्म पर्छ।
राजस्व घटेको छैन, तर ढिलो आउँछ
तीनवटै नाका बन्द भए पनि हालसम्म राजस्वमा ठूलो गिरावट नदेखिएको सूचना अधिकारी बर्तौलाले बताए। उनका अनुसार गत वर्षको तुलनामा राजस्व १५ प्रतिशतले बढेकै देखिन्छ।
तर, असर भने पर्ने उनको भनाइ छ। स्थल नाकाबाट आउने सामान अहिले समुद्री मार्ग हुँदै आउनुपर्दा ४५ देखि ६० दिनसम्म ढिलो हुने गरेको उनले बताए। पहिले छिटो उठ्ने राजस्व अब ४५ दिनसम्म पछि मात्र उठ्ने र व्यापारीलाई पनि आर्थिक रूपमा मार पर्ने उनको भनाइ छ।
गत वर्ष पनि लक्ष्य पूरा भएन
गत आर्थिक वर्ष २०८२/८३ मा पनि चीनतर्फका तीन नाकाबाट लक्ष्यअनुसार राजस्व उठेन। तीन नाकाबाट ७६ अर्ब ६४ करोड रुपैयाँ राजस्व उठाउने लक्ष्य राखिएकोमा ३५ अर्ब २३ करोड रुपैयाँ मात्र संकलन भयो।
नाकावार्षिक लक्ष्यसंकलनतातोपानी२४ अर्ब ४७ करोड१४ अर्ब ५३ करोडरसुवा४० अर्ब १६ करोड१३ अर्ब ७५ करोडकोरला१२ अर्ब १ करोड६ अर्ब ९५ करोडजम्मा७६ अर्ब ६४ करोड३५ अर्ब २३ करोड
चालू आवको लक्ष्य पनि संकटमा
सरकारले चालू आर्थिक वर्ष २०८३/८४ मा चीनतर्फका तीन नाकाबाट ५९ अर्ब ७५ करोड रुपैयाँ राजस्व उठाउने लक्ष्य राखेको छ। तर, आर्थिक वर्ष सुरु भएको दुई महिना नबित्दै बाढीपहिरोलगायतका कारणले तीनवटै नाका बन्द भएका छन्।
चालू आवमा सरकारको कुल वार्षिक राजस्व लक्ष्य १५ खर्ब ८० अर्ब ३१ करोड ८३ लाख रुपैयाँ छ।
प्रकाशनअघि जाँच्नुपर्ने केही कुरा:
१३ प्रतिशतको तथ्यांक मिलेन। मूल समाचारमा तीन नाकाबाट लक्ष्यको १३ प्रतिशत मात्र उठेको भनिएको छ। तर दिइएकै अंकअनुसार ७६.६४ अर्बमा ३५.२३ अर्ब भनेको करिब ४६ प्रतिशत हुन्छ। त्यसैले मैले १३ प्रतिशत हटाएर तालिका राखेको छु।
तातोपानीको "आधा मात्र" भन्ने कुरा पनि मिलेन। १४.५३ अर्ब भनेको लक्ष्यको करिब ५९ प्रतिशत हो, जुन आधाभन्दा बढी हो। त्यसैले यो वाक्य पनि हटाइएको छ।
१२–१५ प्रतिशतको हिस्सा। वार्षिक ५० अर्ब रुपैयाँ कुल राजस्व लक्ष्य (१५.८ खर्ब) को करिब ३ प्रतिशत मात्र हुन्छ। सम्भवतः यो भन्सार राजस्वको हिस्सा हुनसक्छ। मैले यो भनाइ सूचना अधिकारीकै नाममा राखेको छु, तर स्पष्ट गर्न सके राम्रो हुन्छ।
"बन्दरगाह" लाई "ड्राइपोर्ट" बनाइएको छ, किनभने रसुवामा समुद्री बन्दरगाह छैन। "कोरोला" लाई पनि "कोरला" बनाइएको छ।
(0)
टिप्पणी गर्न लगइन गर्नुहोस्