ग्यालापागोस । ग्यालापागोस टापु नजिक गहिरो समुद्रमा वैज्ञानिकहरूले दुर्लभ नीलो रङको नयाँ अक्टोपस प्रजाति फेला पारेका छन् । समुद्री सतहबाट करिब एक हजार ८०० मिटर तल भेटिएको यो सानो समुद्री जीवले अनुसन्धानकर्ताहरूलाई केवल आफ्नो असामान्य रङका कारण मात्र नभई, शरीरको बनावट, बासस्थान र व्यवहारका सम्भावित विशेषताका कारण पनि आश्चर्यचकित बनाएको छ ।

समुद्रको गहिराइमा वैज्ञानिकहरूद्वारा नियन्त्रित पनडुब्बीमार्फत गरिएको अवलोकनका क्रममा यो अक्टोपस पहिलो पटक देखिएको थियो । समुद्रजत्तिकै नीलो देखिने र आकारमा गल्फ बलभन्दा पनि ठूलो नभएको यो जीव देख्नेबित्तिकै एक वैज्ञानिकले उत्साहपूर्वक ‘ऊ सानो छ ! यो नीलो छ !’ भन्दै प्रतिक्रिया दिएको भिडियोमा रेकर्ड भएको थियो ।

चार्ल्स डार्विन फाउन्डेसनको टोलीले पत्ता लगाएको यस नयाँ प्रजातिबारेको अनुसन्धान सोमबार सार्वजनिक गरिएको हो । अक्टोपससम्बन्धी विज्ञ जेनेट भ्वाइटका अनुसार पहिलो दृश्य हेर्नेबित्तिकै उनलाई यो अत्यन्तै विशेष जीव भएको अनुभूति भएको थियो ।

सुरुमा शिकागोस्थित फिल्ड म्युजियम अफ नेचुरल हिस्ट्रीका क्युरेटरहरूले उक्त जीवको तस्बिर र विवरणको अध्ययन गरेका थिए । त्यसपछि संरक्षित नमूना हुलाकमार्फत उनीसम्म पुगेको थियो ।

यो प्रजाति वैज्ञानिक रूपमा ‘माइक्रोएलडोन ग्यालापाजेन्सिस’ नामकरण गरिएको छ । यसको सबैभन्दा रोचक पक्ष यसको दुर्लभ नीलो रङ हो, जुन प्राकृतिक संसारमा निकै कम पाइन्छ ।

अनुसन्धानअनुसार यो अक्टोपस सम्भवतः मेगालेडोनिडे परिवारसँग सम्बन्धित देखिन्छ । तर यसको आकार अन्य सदस्यभन्दा निकै सानो र बासस्थान पनि फरक रहेको पाइएको छ ।

वैज्ञानिकहरूले यसको भित्री संरचना अध्ययन गर्न सीटी स्क्यान प्रविधि प्रयोग गरी ३डी मोडेल तयार गरेका थिए, जसले जीवलाई नष्ट नगरी अनुसन्धान सम्भव बनायो ।

रङको संरचना पनि विशेष देखिएको छ । यसको माथिल्लो भाग हल्का नीलो र तल्लो भाग गाढा बैजनी देखिन्छ, जसले गहिरो समुद्रमा यसलाई छिपिन मद्दत गर्ने अनुमान गरिएको छ ।

वैज्ञानिकहरूको भनाइमा समुद्री गहिराइ अझै पूर्ण रूपमा अन्वेषण नभएकाले यस्ता नयाँ प्रजाति भविष्यमा पनि फेला पर्न सक्ने सम्भावना उच्च छ ।

यो नयाँ प्रजातिसम्बन्धी विस्तृत अध्ययन प्रतिष्ठित वैज्ञानिक जर्नलमा प्रकाशित गरिएको छ ।