संविधान दिवस (राष्ट्रिय दिवस) २०८३ को अवसरमा राष्ट्रपति कार्यालयमा आयोजित विशेष समारोहमा राष्ट्रपति रामचन्द्र पौडेलले असहमति र आलोचनाबाट सिक्दै राज्यले जनताप्रतिको दायित्व पूरा गर्नुपर्नेमा जोड दिनुभयो। अनेकौँ सङ्घर्ष र बलिदानको मूल्यमा प्राप्त यो संविधानले न्याय, सम्मान र सुरक्षित भविष्यका लागि नागरिकले आफ्नै राज्यसँग बारम्बार याचना गर्नुपर्ने अवस्था फेरि नआओस् भन्ने उहाँको भनाइ थियो।

राष्ट्रपतिका अनुसार, राजनीतिक परिवर्तनलाई नागरिकको वास्तविक जीवनसँग जोड्न व्यवहारमै सुशासन र प्रभावकारी सेवा प्रवाह अपरिहार्य छ। उहाँले शासकीय संरचनामा मात्र परिवर्तन ल्याएर युगीन अपेक्षाहरू पूरा नहुने बताउँदै संविधानलाई कोरा कानुनी दस्तावेज नभई नागरिकका सपना, आशा र अधिकारको साझा प्रतिज्ञाका रूपमा बुझ्नुपर्ने धारणा राखे। राज्य नागरिकको पीडासँगै उभिँदा, सरकार साँच्चै सेवक बन्दा र न्याय राज्यको मूल ध्येय बन्दा मात्र यसको वास्तविक अर्थ पूरा हुने उनको भनाइ थियो।

संविधानप्रतिको उच्च सम्मान कायम राख्दै त्यसले लिपिबद्ध गरेका प्रतिबद्धताहरूलाई आमजनताको दैनिक जीवनमा उतार्नुपर्नेमा राष्ट्रपतिले जोड दिनुभयो। साथै विकासको अर्थ केवल भौतिक पूर्वाधार — सडक, पुल, भवन — मात्र नभई मानिसको जीवन, जीविका र भविष्यको सुरक्षासँग पनि गाँसिएको भन्दै प्राकृतिक विपत्तिको सन्दर्भमा यसलाई ध्यानमा राख्नुपर्ने औंल्याए।

जलवायु परिवर्तनका बढ्दा चुनौतीहरूको सन्दर्भ जोड्दै राष्ट्रपति पौडेलले संविधानमा अन्तर्निहित लोकतान्त्रिक व्यवस्था जनताको सर्वोपरि हितमा आधारित रहेको बताउँदै विकासका ढाँचाहरू अझ मानवीय, न्यायपूर्ण र प्रकृतिमैत्री बनाउनुपर्ने आवश्यकता औंल्याए।

उहाँले यो जननिर्मित संविधानले मुलुकलाई लोकतन्त्र, इतिहासकै उच्च स्वतन्त्रता र सम्मान तथा सङ्घीयताजस्ता महत्वपूर्ण उपलब्धिहरू दिएको उल्लेख गर्दै, प्रदेशहरूलाई शान्त, भव्य र व्यवस्थित बनाउने अवसर पनि यसैबाट प्राप्त भएको बताए। एकात्मक र केन्द्रीकृत शासन प्रणालीको विकल्पमा प्राप्त सङ्घीयतालाई उनले संविधानले दिएको महत्वपूर्ण उपहारको संज्ञा दिए।

बहुलवादमा आधारित समावेशी नेपाल निर्माणको अवसर यही संविधानले दिएको औंल्याउँदै राष्ट्रपतिले नयाँ शासकीय संरचनाका यी उपलब्धिहरूको जगमा नै मुलुकको भविष्य सुखद हुने विश्वास व्यक्त गरे।

समारोहको अन्त्यमा राष्ट्रपति पौडेलले नेपाली जनताले आफ्नै निर्वाचित प्रतिनिधिमार्फत आफ्नो संविधान आफैँ लेख्ने अधिकार पाउनुलाई सात दशकभन्दा बढी लामो आन्दोलन, त्याग र बलिदानको उपलब्धिका रूपमा उल्लेख गरे। संघीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्र नेपालको संविधान जारी भएको ११ वर्ष पूरा भएको यस अवसरमा उहाँले आफ्नो जीवन आहुति दिने सहिदहरूप्रति भावपूर्ण श्रद्धाञ्जली अर्पण गर्नुभयो।