युद्धमैदानमा आठ महिना घाइते अवस्थामा बिताएका युक्रेनी सैनिकको ड्रोनबाट उद्धार
रुससँग जारी युद्धका क्रममा गम्भीर घाइते भएर झण्डै आठ महिनासम्म युद्धमैदानमै बस्न बाध्य भएका एक युक्रेनी सैनिकको अन्ततः ठूलो ड्रोनको सहायताबाट उद्धार गरिएको छ। जमिनबाट उद्धार गर्न बारुदी सुरुङ र रुसी ड्रोनको निगरानीका कारण सम्भव नभएपछि सैनिकलाई ड्रोनमै बोकेर सुरक्षित स्थानमा ल्याइएको हो। युद्धमा प्रविधिको प्रयोगले घाइते सैनिकको उद्धारमा नयाँ सम्भावना देखाएको यो घटनालाई जोखिमपूर्ण उद्धार अभियानका रूपमा हेरिएको छ।
समाचार संस्था रोयटर्सका अनुसार, युक्रेनको खार्किभ क्षेत्रमा घाइते अवस्थामा रहेका ४९ वर्षीय सैनिक कोस्तियान्तिन भ्लासेन्कोलाई अक्टोबर ४ मा उद्धार गरिएको हो। उनलाई उद्धार गर्न ‘हेभी सट आयुदाग–६’ नामको ठूलो ड्रोन प्रयोग गरिएको थियो। छवटा पङ्खाको सहायताले उड्ने उक्त ड्रोन भारी सामान ओसारपसार गर्न युक्रेनी कम्पनी गुर्जुफ डिफेन्सले निर्माण गरेको हो। टाढै बसेर सञ्चालकले नियन्त्रण गर्न सक्ने यस ड्रोनलाई मानिस बोक्न मिल्ने गरी परिमार्जन गरिएको थियो।
युक्रेनी सञ्चारमाध्यम ओबोरोन्काका अनुसार, सैनिक र कम्पनीका प्राविधिकहरूले मिलेर ड्रोनमा मानिसलाई सुरक्षित रूपमा अड्याउन सकिने पेटी र झुन्ड्याउने व्यवस्था तयार पारेका थिए। सामान्य अवस्थामा सामान ढुवानीका लागि बनाइएको ड्रोनलाई घाइते सैनिकको उद्धारमा प्रयोग गर्नु प्राविधिक रूपमा चुनौतीपूर्ण काम थियो।
भ्लासेन्कोको उद्धार लामो समयदेखि प्रयास गरिए पनि सफल हुन सकेको थिएन। उनी लुकेर बसेको स्थानसम्म पुग्ने बाटोमा बारुदी सुरुङ बिछ्याइएका थिए भने रुसी ड्रोनले निरन्तर निगरानी गरिरहेका थिए। जमिनबाट मानिस वा सवारीसाधन पठाउँदा आक्रमणमा पर्ने जोखिम उच्च भएकाले उद्धार टोलीलाई उनलाई सुरक्षित स्थानमा ल्याउन कठिन भएको थियो। भ्लासेन्कोका अनुसार, उनलाई उद्धार गर्न वा उनको स्थानमा खटिन गएका केही सैनिकसमेत बाटोमै मारिएका थिए।
युक्रेनी सेनाको ३०औँ मेकानाइज्ड ब्रिगेडमा कार्यरत भ्लासेन्को सन् २०२५ देखि अग्रपङ्क्तिमा रहेर रुसी सेनाविरुद्ध लडिरहेका थिए। यसै वर्षको फेब्रुअरीमा रुसी ड्रोनको आक्रमणमा उनका एक साथी मारिए भने उनका दुवै खुट्टामा गम्भीर चोट लाग्यो। त्यसपछि उनी ध्वस्त विद्यालयको तताउने उपकरणमुनि रहेको साँघुरो खाल्डोजस्तो ठाउँमा लुकेर बस्न बाध्य भए।
गम्भीर चोट लागे पनि उद्धारको सम्भावना नदेखिएपछि उनले त्यही कठिन परिस्थितिमा जीवन बचाउने प्रयास जारी राखे। रोयटर्ससँगको कुराकानीमा उनले आफ्नो बायाँ खुट्टाको तल्लो भागमा घाउ बिग्रिएपछि त्यो भाग गुमाएको बताएका छन्। दायाँ खुट्टाको चोटसमेत बिग्रिँदै गएपछि उनले चक्कुको सहायताले आफैँ खुट्टाको तल्लो भाग काटेको र रक्तस्राव तथा घाउ बिग्रिने जोखिम कम गर्न औषधि प्रयोग गरेको बताएका छन्।
युद्धमैदानमा लामो समय बिताउँदा भ्लासेन्कोले भोगेको पीडा शारीरिक चोटमा मात्र सीमित थिएन। उनी निरन्तर आक्रमणको जोखिममा थिए र उद्धारको प्रतीक्षामा दिन बिताइरहेका थिए। यस्तो अवस्थामा पनि उनका साथीहरूले उनलाई बिर्सिएनन्। उनीहरूले ड्रोनमार्फत खाना र औषधि पठाइरहे भने रेडियोमार्फत उनीसँग सम्पर्क कायम राखे।
युक्रेनको सार्वजनिक प्रसारक सुस्पिल्नेसँग कुरा गर्दै भ्लासेन्कोले आफूलाई कसैले बिर्सिएको छैन भन्ने थाहा पाउँदा बाँच्ने हिम्मत मिलेको बताएका छन्। साथीहरूसँगको सम्पर्क र उनीहरूले पठाउने आवश्यक सामग्रीले कठिन परिस्थितिमा पनि उनलाई आशा कायम राख्न सहयोग गरेको थियो।
जमिनबाट उद्धार गर्ने प्रयास सफल नभएपछि युक्रेनी सैनिकहरूले उनलाई ड्रोनमार्फत निकाल्ने योजना बनाए। त्यसका लागि ड्रोन निर्माताका प्राविधिकहरूले सैनिकहरूसँग मिलेर आवश्यक संरचना तयार पारे र परीक्षणसमेत गरे। ओबोरोन्काका अनुसार, उद्धार अभियानको अघिल्लो दिन अर्को ड्रोनमार्फत भ्लासेन्कोकहाँ सुरक्षा पेटी र त्यसलाई कसरी प्रयोग गर्ने भन्नेबारे जानकारी समेटिएको भिडिओ भएको मोबाइल फोन पठाइएको थियो।
भोलिपल्ट उनलाई उद्धार गर्न ठूलो ड्रोन उनको लुकेको स्थानमा पुग्यो। भ्लासेन्कोले आफूलाई ड्रोनमा जडान गरिएको सुरक्षा पेटीमा बाँधेपछि ड्रोनले उनलाई जमिनबाट उठाएर सुरक्षित स्थानतर्फ लगेको थियो। यसरी लामो समयदेखि युद्धमैदानमा फसेका उनलाई अन्ततः त्यहाँबाट निकाल्न सम्भव भयो।
उद्धारपछि भ्लासेन्कोलाई खार्किभस्थित अस्पताल पुर्याइएको थियो। उनी युद्धमैदानमा पुगेको झण्डै १६ महिना भइसकेको थियो भने त्यसमध्ये करिब आठ महिना गम्भीर घाइते अवस्थामै बिताएका थिए। लामो समयसम्म उपचार र उद्धारको प्रतीक्षामा रहेका उनका लागि ड्रोनमार्फत गरिएको उद्धार जीवन बचाउने निर्णायक प्रयास बनेको छ।
ड्रोन निर्माता कम्पनीले यस्तो प्रकारको उद्धारलाई अन्य माध्यमबाट घाइतेलाई निकाल्न नसकिएको अवस्थामा अपनाइने अन्तिम विकल्पका रूपमा व्याख्या गरेको छ। किनकि मानिसलाई बोकेर उड्ने क्रममा ड्रोन खस्ने, प्राविधिक समस्या आउने वा शत्रुको आक्रमणमा पर्ने जोखिम रहन्छ। यस्तो अवस्थामा ड्रोन दुर्घटनाग्रस्त भएमा घाइते सैनिकको ज्यानसमेत जान सक्छ।
यद्यपि, भ्लासेन्कोको उद्धारले युद्धमा मानवरहित हवाई प्रविधिको प्रयोग सामान ढुवानी र निगरानीमा मात्र सीमित नरहेको देखाएको छ। अत्यन्त जोखिमपूर्ण क्षेत्रमा उद्धारकर्मीलाई प्रत्यक्ष पठाउन नसकिने अवस्थामा यस्ता प्रविधिले घाइते सैनिकलाई सुरक्षित स्थानमा ल्याउन सहयोग गर्न सक्छन्। तर यसको प्रभावकारिता र सुरक्षाका लागि आवश्यक प्राविधिक तयारी उत्तिकै महत्त्वपूर्ण रहने देखिन्छ।
(0)
टिप्पणी गर्न लगइन गर्नुहोस्