सर्बियामा विद्यार्थी आन्दोलनको उदय, बुचिचको १४ वर्षे शासन अन्त्य भएको दाबी

सर्बियाको राजनीतिमा विद्यार्थी नेतृत्वको आन्दोलनले ठूलो परिवर्तन ल्याएको छ। संसदीय निर्वाचनमा ‘स्टुडेन्ट लिस्ट’ले बहुमत हासिल गरेपछि आलेक्जान्दर बुचिच नेतृत्वको सत्तारूढ गठबन्धन पराजित भएको विवरण सार्वजनिक भएको छ। बुचिचले पनि निर्वाचनमा आफ्नो पार्टीले हार बेहोरेको स्वीकार गरेको बताइएको छ।

प्रारम्भिक मतपरिणामअनुसार २५० सदस्यीय संसद्मा ‘स्टुडेन्ट लिस्ट’ले १३५ भन्दा बढी सिट जितेको छ भने बुचिचको सर्बियन प्रोग्रेसिभ पार्टी (एसएनएस) नेतृत्वको गठबन्धन १०५ सिटमा सीमित भएको छ। निर्वाचनमा करिब ७० प्रतिशत मतदाताले मतदान गरेको विवरणमा उल्लेख छ।

निर्वाचन परिणाम सार्वजनिक भएपछि राजधानी बेलग्रेडसहित नोभी सादलगायत प्रमुख सहरमा समर्थकहरूले उत्सव मनाएको बताइएको छ। विद्यार्थीहरूको नेतृत्वमा भएको यो राजनीतिक सफलतालाई सर्बियामा भ्रष्टाचारविरोधी आन्दोलनले हासिल गरेको महत्त्वपूर्ण उपलब्धिका रूपमा हेरिएको छ।

यस परिवर्तनको पृष्ठभूमिमा सन् २०२४ नोभेम्बरमा नोभी सादस्थित रेल्वे स्टेसनको कङ्क्रिट संरचना भत्किँदा १६ जनाको मृत्यु भएको घटना रहेको विवरणमा उल्लेख छ। घटनापछि सरकारी भ्रष्टाचार, निर्माण कार्यको गुणस्तर र जवाफदेहितामाथि प्रश्न उठाउँदै विश्वविद्यालयका विद्यार्थीहरूले आन्दोलन सुरु गरेका थिए।

सुरुमा दुर्घटनाको निष्पक्ष छानबिन र जवाफदेहिताको मागसहित अघि बढेको आन्दोलन क्रमशः सरकारविरोधी राजनीतिक अभियानमा रूपान्तरण भएको थियो। विद्यार्थीहरूले परम्परागत राजनीतिक दलका नेताभन्दा फरक पृष्ठभूमिका व्यक्तिहरूलाई समेटेर उम्मेदवार सूची तयार पारेको बताइएको छ।

अमेरिका र युरोपसँगको सम्बन्धमा पर्न सक्ने प्रभाव

बुचिचको राजनीतिक पराजयले सर्बियाको विदेश नीतिमा पनि प्रभाव पार्न सक्ने आकलन गरिएको छ। उनले रुस, चीन र अमेरिकासँग सम्बन्ध कायम राख्दै युरोपेली संघसँग पनि सहकार्य गर्दै आएका थिए।

त्यस्तै, अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पसँग सम्बन्धित व्यक्तिहरूसँग बुचिचको निकटता र बेलग्रेडको पुरानो रक्षा मन्त्रालयको भवनलाई लक्जरी होटल तथा आवासीय क्षेत्रमा रूपान्तरण गर्ने प्रस्तावले पनि विवाद निम्त्याएको थियो। उक्त परियोजनामा ट्रम्पका ज्वाइँ जेरेड कुश्नरसँग सम्बन्धित कम्पनी संलग्न रहेको विवरणमा उल्लेख छ।

नयाँ राजनीतिक शक्तिको उदयसँगै सर्बियाको युरोपेली संघसँगको सम्बन्ध र रुससँगको निकटताबारे नयाँ बहस सुरु हुन सक्ने अनुमान गरिएको छ। यद्यपि, नयाँ सरकारको वास्तविक विदेश नीति र प्राथमिकता उसले गर्ने निर्णयमा निर्भर हुनेछ।

नयाँ सरकार गठनमा चुनौती

संसद्मा बहुमत प्राप्त गरेको दाबी गरिएको ‘स्टुडेन्ट लिस्ट’ले अब नयाँ सरकार गठन र प्रशासनिक सुधारको चुनौती सामना गर्नुपर्नेछ। आन्दोलनका क्रममा उठाइएका भ्रष्टाचार नियन्त्रण, कानुनी शासन र सरकारी जवाफदेहितासम्बन्धी मागलाई व्यवहारमा लागू गर्नु नयाँ नेतृत्वका लागि प्रमुख परीक्षा हुनेछ।

विद्यार्थी आन्दोलनबाट विकसित भएको यो राजनीतिक शक्तिको सफलताले सर्बियाको आगामी राजनीतिक दिशा निर्धारण गर्न महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्न सक्नेछ।