मेलानिया ट्रम्पको पहलमा ओलेश्कीमा अस्थायी युद्धविराम, युद्धपीडितलाई राहत पुर्‍याइने

काठमाडौं । अमेरिकी प्रथम महिला मेलानिया ट्रम्पको पहलमा रूस र युक्रेनबीच दक्षिणी युक्रेनको रूसी नियन्त्रणमा रहेको ओलेश्की सहरमा अस्थायी युद्धविराम गर्न सहमति भएको छ। युद्धबाट प्रभावित सर्वसाधारणलाई मानवीय सहायता उपलब्ध गराउने र उनीहरूलाई सुरक्षित स्थानमा सार्ने उद्देश्यले युद्धविराम गर्न लागिएको हो।

युक्रेनका प्रमुख वार्ताकार तथा ओम्बड्सम्यान दिमित्रो लुबिनेत्सका अनुसार युद्धविराम आगामी मंगलबारदेखि सुरु भई केही दिनसम्म कायम रहनेछ। ओलेश्कीमा मानवीय सहायता पुर्‍याउने विषयमा शुक्रबार युक्रेनी, रूसी र अमेरिकी वार्ताकारबीच सहमति जुटेको हो।

संयुक्त राष्ट्रसंघको महासभाका क्रममा गत सेप्टेम्बरमा आयोजित एक कार्यक्रममा ओलेश्कीको अवस्थाबारे जानकारी पाएपछि मेलानियाले यस विषयमा पहल अघि बढाएकी थिइन्। ह्वाइट हाउसका अनुसार उनले रूस र युक्रेन दुवै देशका नेतृत्वसँग समन्वय गर्दै युद्धविरामका सर्त तय गर्न सहयोग गरेकी हुन्।

लुबिनेत्सका अनुसार युद्धविराम लागू भएपछि सहरमा आवश्यक मानवीय सहायता पुर्‍याइनेछ। त्यसपछि सर्वसाधारणलाई सुरक्षित रूपमा बाहिर निस्कन अनुमति दिइनेछ। अभियान चरणबद्ध रूपमा सञ्चालन गरिने भए पनि यसको कार्यान्वयन चुनौतीपूर्ण हुने उनले बताएका छन्।

संयुक्त राष्ट्रसंघका महासचिव एन्टोनियो गुटेरेसले पनि युद्धविरामको घोषणालाई स्वागत गरेका छन्। उनले यसले तत्काल, पूर्ण र बिनासर्त युद्धविराम तथा अन्तर्राष्ट्रिय कानुनअनुरूप युक्रेनमा न्यायपूर्ण र दिगो शान्ति स्थापना गर्ने दिशामा योगदान पुर्‍याउने आशा व्यक्त गरेका छन्।

बारूदी सुरुङ हटाएपछि मात्रै सहायता अभियान

ओलेश्कीतर्फ जाने बाटोमा रहेका बारूदी सुरुङ हटाएपछि मात्रै मानवीय सहायता पुर्‍याउने र सर्वसाधारणलाई सुरक्षित स्थानमा सार्ने काम अघि बढाइने लुबिनेत्सले बताएका छन्।

वार्ता संवेदनशील विषय भएकाले युद्धविरामको अनुगमन र कार्यान्वयनसम्बन्धी विस्तृत जानकारी भने सार्वजनिक गरिएको छैन। मेलानिया ट्रम्प स्वयं युक्रेन जाने सम्भावनाबारे सोधिएको प्रश्नमा पनि लुबिनेत्सले टिप्पणी गर्न अस्वीकार गरेका छन्।

रूसका जनरल स्टाफ प्रमुख जनरल भालेरी गेरासिमोभले मंगलबार बिहान ४ बजेदेखि खेरसोन क्षेत्रमा युद्धविराम गरिने बताएका छन्। उनका अनुसार मानवीय अभियानलाई सहज बनाउन रूसी सेनाले क्षेत्रको प्राविधिक निरीक्षण गर्ने र सहायता बोकेका सवारीसाधनलाई सुरक्षित आवागमनको व्यवस्था मिलाउनेछ।

रूसकी मानवअधिकारसम्बन्धी ओम्बड्सवुमन याना लान्त्रातोभाले पनि मेलानियाको पहलमा ओलेश्कीमा मानवीय अभियान सञ्चालन गर्ने सहमति भएको पुष्टि गरेकी छन्। उनका अनुसार खाद्यान्न, औषधि, सरसफाइका सामग्रीलगायत अत्यावश्यक वस्तु उपलब्ध गराउनु अभियानको प्राथमिकता हुनेछ।

रूसी राष्ट्रपति कार्यालय क्रेमलिनका प्रवक्ता दिमित्री पेस्कोभले यस पहलका लागि मेलानियाप्रति आभार व्यक्त गरेका छन्। उनले अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प र रूसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनबीच पनि यस विषयमा छलफल भएको बताएका छन्।

यद्यपि, ओलेश्कीबाट बाहिरिने सर्वसाधारणलाई रूसको नियन्त्रणमा रहेको क्षेत्रमा लगिने हो वा युक्रेनको नियन्त्रणमा रहेको क्षेत्रमा पुर्‍याइने हो भन्ने विषय अझै स्पष्ट भइसकेको छैन।

द्वन्द्व प्रभावित बालबालिकाको संरक्षणमा मेलानियाको जोड

मेलानिया ट्रम्पले द्वन्द्वग्रस्त क्षेत्रमा रहेका बालबालिकाको संरक्षणलाई आफ्नो प्रमुख चासोका रूपमा अघि बढाउँदै आएकी छन्। यसअघि उनले संयुक्त राष्ट्रसंघको सुरक्षा परिषद्मा द्वन्द्वबाट प्रभावित बालबालिकाको विषयमा छलफल गराएकी थिइन्।

गत वर्ष उनले रूसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनलाई पत्र लेख्दै युद्धका कारण विस्थापित भएका बालबालिकालाई उनीहरूका परिवारसँग पुनर्मिलन गराउने प्रयासमा जोड दिएकी थिइन्।

मेलानियाका वरिष्ठ सल्लाहकार मार्क बेकम्यानका अनुसार उनको पहलबाट करिब तीन दर्जन बालबालिकालाई परिवारसँग पुनर्मिलन गराउन सहयोग पुगेको छ।

अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले पनि मेलानियाको मुख्य उद्देश्य बालबालिकाको जीवन रक्षा गर्नु रहेको बताएका छन्। ह्वाइट हाउसमा पत्रकारहरूसँग कुरा गर्दै उनले मेलानियाको ध्यान विशेषगरी युद्धका कारण जोखिममा परेका बालबालिकाको जीवन बचाउन केन्द्रित रहेको उल्लेख गरेका थिए।

ओलेश्कीमा हुन लागेको अस्थायी युद्धविरामले युद्धबाट प्रभावित सर्वसाधारणसम्म राहत पुर्‍याउन र उनीहरूलाई सुरक्षित स्थानमा सार्न सहयोग पुग्ने अपेक्षा गरिएको छ। यद्यपि, यसको प्रभावकारिता युद्धविरामको कार्यान्वयन र सर्वसाधारणको सुरक्षित स्थानान्तरणमा निर्भर रहनेछ।