सबैको दसैँ खुसी बनाउन खटिएका प्रहरीका आँखामा आँसु, कार्यालयमै टीका लगाउँदा सम्झिए आमाबुबा

दसैँ भन्नासाथ धेरैको मनमा नयाँ लुगा, मीठो परिकार, परिवारसँगको भेटघाट र आमाबुबाको हातबाट टीका तथा जमरा थापेर आशीर्वाद लिने तस्बिर आउँछ। वर्षभरि जहाँ रहे पनि दसैँमा घर फर्कने, परिवारसँगै बसेर खुसी साटासाट गर्ने र आफन्तसँग आशीर्वाद लिने रहर सबैलाई हुन्छ। तर, सबैका लागि दसैँ खुसीमय बनाउन केही मानिस भने आफ्नै खुसीलाई थाती राखेर कर्तव्यमा खटिनुपर्ने हुन्छ। तीमध्येका एक हुन्—नेपाल प्रहरीका जवानहरू।

जब देशभरका परिवार दसैँको उमङ्गमा रमाइरहेका हुन्छन्, त्यतिबेला प्रहरीका कतिपय साथीहरू भने नागरिकको सुरक्षा र शान्ति कायम राख्न सडक, चोक र कार्यालयमा ड्युटी गरिरहेका हुन्छन्। उनीहरूका लागि पनि दसैँ उत्तिकै प्रिय पर्व हो। घरमा आमाबुबा, श्रीमती, छोराछोरी र आफन्तसँग बसेर चाड मनाउने चाहना उनीहरूको मनमा पनि हुन्छ। तर, वर्दी लगाएर नागरिकको सुरक्षामा खटिएपछि व्यक्तिगत खुसीभन्दा जिम्मेवारीलाई प्राथमिकता दिनुपर्ने बाध्यता उनीहरूसँग हुन्छ।

यस वर्षको दसैँमा पनि ड्युटीमै रहेका प्रहरी साथीहरूले कार्यालयमै टीका र जमरा ग्रहण गरे। सहकर्मीहरूबीच टीका लगाउँदा र एकअर्कालाई शुभकामना दिँदा केही समयका लागि खुसीको माहोल बन्यो। निधारमा रातो टीका, शिरमा जमरा र मनभरि दसैँको सम्झना बोकेर उनीहरूले पनि पर्व मनाए। तर, कार्यालयमै टीका लगाउँदा मिलेको खुसीभित्र घरपरिवारबाट टाढा हुनुपरेको पीडा लुकेको थियो।

सहकर्मीको हातबाट टीका थाप्दा मनमा खुसी त पलायो, तर आमाको हातले निधारमा टीका लगाइदिने स्पर्श र बुबाले शिरमा हात राखेर दिने आशीर्वादको सम्झनाले मन भारी बनायो। घरमा परिवारसँगै बसेर दसैँ मनाइरहेका आफ्ना प्रियजनको सम्झना आउँदा कतिपय प्रहरी साथीहरूका आँखा रसाए। ओठमा मुस्कान राखेर जिम्मेवारी निभाइरहेका उनीहरूको मन भने घरको आँगन, आमाको माया र बुबाको आशीर्वादतिरै पुगेको थियो।

सायद आमाको हातबाट टीका थाप्न नपाउनुको पीडा शब्दमा व्यक्त गर्न सजिलो छैन। सानैदेखि दसैँमा आमाबुबाको हातबाट टीका लगाउने बानी परेका उनीहरूका लागि कार्यालयमा सहकर्मीबाट टीका ग्रहण गर्नु एउटा औपचारिकता मात्र थिएन, घरपरिवारको अभाव महसुस गर्ने क्षण पनि थियो। ड्युटीमा रहँदा अनुहारमा देखिएको मुस्कानले उनीहरूको मनभित्रको व्यथा लुकाउन सकेन।

नागरिकको सुरक्षा गर्नु प्रहरीको जिम्मेवारी हो। चाडपर्वका बेला सडकमा हुने दुर्घटना रोक्न, शान्तिसुरक्षा कायम राख्न, यात्रुलाई सुरक्षित गन्तव्यसम्म पुग्न सहयोग गर्न र सम्भावित घटनाबाट नागरिकलाई जोगाउन प्रहरी अहोरात्र खटिन्छन्। उनीहरूको यही जिम्मेवारीका कारण धेरै नागरिकले निर्धक्कसँग दसैँ मनाउन पाउँछन्। तर, यही जिम्मेवारी निभाउँदा उनीहरूले आफ्नै परिवारसँग दसैँ मनाउने अवसर गुमाउनुपर्ने अवस्था पनि आउँछ।

हामी परिवारसँग बसेर टीका लगाइरहेका बेला कतै प्रहरी जवान सडकमा सवारी व्यवस्थापन गरिरहेका हुन्छन्। हामी घरमा मीठो परिकार खाइरहेका बेला उनीहरू सुरक्षामा खटिएका हुन्छन्। हामी आफन्तसँग खुसी साटिरहेका बेला उनीहरू नागरिकको सुरक्षाका लागि आफ्नो जिम्मेवारी पूरा गरिरहेका हुन्छन्। उनीहरूको त्याग र समर्पणले नै धेरैको चाड सुरक्षित र सहज बन्न सहयोग पुर्‍याउँछ।

कार्यालयमै टीका लगाउँदा प्रहरी साथीहरूका निधारमा रातो टीका र शिरमा जमरा देखिए पनि मनमा भने घरको सम्झना गहिरो थियो। उनीहरूका लागि त्यो टीका सहकर्मीको माया र आत्मीयताको प्रतीक बन्यो भने रसाएका आँखाले आमाबुबासँग टाढा हुनुपरेको पीडा सुनाइरहेका थिए।

दसैँ केवल टीका र जमराको पर्व मात्र होइन, यो माया, सम्बन्ध, आशीर्वाद र पारिवारिक आत्मीयताको पर्व पनि हो। त्यसैले चाडपर्वमा घर जान नपाई नागरिकको सेवामा खटिने प्रहरी तथा अन्य सुरक्षाकर्मीको योगदानलाई सम्झनु पनि उत्तिकै आवश्यक छ।

सबैको घरमा खुसी छाओस्, सबैले सुरक्षित रूपमा दसैँ मनाउन पाऊन् र प्रत्येक आमाबुबाले आफ्ना सन्तानको निधारमा टीका लगाउन पाऊन् भन्ने चाहनासहित प्रहरी साथीहरू भने आफ्नो कर्तव्यमा अडिग रहे। उनीहरूका आँखामा आँसु थियो, तर जिम्मेवारीबाट पछि हट्ने मन थिएन। आफ्ना लागि दसैँ केही अधुरो भए पनि अरूको दसैँ सुरक्षित र खुसीमय बनाउन उनीहरू निरन्तर खटिरहे।

आफ्नो परिवारसँग दसैँ मनाउन नपाए पनि अरूका परिवार सुरक्षित र खुसी रहून् भन्ने चाहना बोकेर ड्युटीमा खटिने प्रहरी साथीहरूलाई सलाम। उनीहरूको त्याग, समर्पण र सेवाभावप्रति सम्मान।

[ बिचार एस. के सर्जन ]