पुरानो घडी

काठमाडौँको पुरानो गल्लीमा एउटा सानो घडी पसल थियो। पसलको भित्तामा झुण्डिएको ठूलो पुरानो घडी हरेक घण्टा “टिक–टिक” गर्दै बज्थ्यो। पसल चलाउने बूढा घडी मिस्त्रीको नाम थियो हरिप्रसाद।

हरिप्रसादलाई घडी मर्मत गर्न मात्र होइन, मानिसहरूको समय पनि “ठिक” गर्न मन पर्थ्यो। कोही ढिलो आए भने उनी मुस्कुराउँदै भन्थे, “समयले होइन, हामीले समयलाई हराउँछौँ।”

एक दिन १२–१३ वर्षको केटो पसलमा आयो। उसको हातमा भाँचिएको सानो घडी थियो।

“काका, यो घडी ठीक हुन्छ?” उसले सोध्यो।

हरिप्रसादले घडी हेरे। सानो घडी रोकिएको थियो। उनले भने, “किन बिगारिस्?”

केटोले तल हेर्दै भन्यो, “बुबाले भन्नुहुन्थ्यो— समयसँगै सबै मिल्छ। तर बुबा नै समयसँगै हराउनुभयो।”

हरिप्रसाद केही बोल्न सकेनन्।

केटोको बुबा केही वर्षअघि दुर्घटनामा बितिसकेको रहेछ। त्यो घडी बुबाले अन्तिम पटक दिएको उपहार थियो।

हरिप्रसादले त्यो घडी लिए, सावधानीपूर्वक खोले। भित्रको सानो स्प्रिङ बिग्रिएको थियो। उनले घण्टौँ लगाएर मर्मत गरे।

घडी चल्न थाल्यो— “टिक… टिक…”

केटोको आँखामा चमक आयो।

“अब यो चल्छ?” उसले उत्साहित हुँदै सोध्यो।

हरिप्रसादले टाउको हल्लाउँदै भने, “घडी मात्र होइन, सम्झनाहरू पनि चलिरहन्छन्।”

केटो घडी लिएर बाहिर निस्कियो। बाहिर घाम डुब्न लागेको थियो।

त्यही दिनदेखि हरिप्रसादले पसलको भित्तामा लेखे—

“समय रोकिँदैन, तर सम्झनाले हामीलाई रोकिराख्छ।”