कतारका पूर्व अमिर शेख हमाद बिन खलिफा अल थानीको ७४ वर्षको उमेरमा निधन भएको छ। सन् १९९५ देखि २०१३ सम्मको आफ्नो शासनकालमा उनले कतारलाई तेलमा निर्भर सानो खाडी राष्ट्रबाट विश्वकै प्रमुख ऊर्जा निर्यातकर्ता, लगानीकर्ता र उच्च आय भएका राष्ट्रमध्ये एकमा रूपान्तरण गरेका थिए।
शेख हमादले सत्ता सम्हालेपछि विश्वकै ठूलो प्राकृतिक ग्यास भण्डार ‘नर्थ फिल्ड’को तीव्र विकासलाई प्राथमिकता दिए। त्यसको परिणामस्वरूप कतार केही वर्षमै विश्वकै सबैभन्दा ठूलो लिक्विफाइड नेचुरल ग्यास (एलएनजी) निर्यातकर्ता बन्न सफल भयो। ग्यासबाट प्राप्त आम्दानीलाई उनले केवल राजस्वमा सीमित नराखी शिक्षा, स्वास्थ्य, पूर्वाधार, वित्तीय संस्था र दीर्घकालीन लगानीमा केन्द्रित गरे।
उनकै नेतृत्वमा स्थापना भएको कतार इन्भेस्टमेन्ट अथोरिटी (क्यूआईए) आज विश्वकै सबैभन्दा ठूलो सार्वभौम सम्पत्ति कोषमध्ये एक मानिन्छ। यसले विश्वका ठूला कम्पनी, बैंक, फुटबल क्लब तथा अन्तर्राष्ट्रिय सम्पत्तिमा लगानी गर्दै कतारको आर्थिक प्रभावलाई विश्वव्यापी बनाएको छ।
शेख हमादको शासनकालमा कतारको कुल गार्हस्थ्य उत्पादन (जीडीपी) करिब ८ अर्ब डलरबाट बढेर झन्डै २ सय अर्ब डलर पुगेको थियो। प्रतिव्यक्ति आय विश्वकै उच्चमध्ये एक बन्यो भने शिक्षा, स्वास्थ्य र सार्वजनिक सेवामा उल्लेखनीय सुधार भयो।
उनले स्थापना गरेको ‘कतार राष्ट्रिय भिजन २०३०’ ले प्राकृतिक स्रोतपछिको युगका लागि ज्ञानमा आधारित अर्थतन्त्र निर्माण गर्ने दीर्घकालीन रणनीति तय गर्यो। साथै, हमाद अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल, लुसेल सिटी, आधुनिक सडक सञ्जाल, बन्दरगाह र दोहा मेट्रोजस्ता ठूला पूर्वाधार परियोजनाको आधार पनि यही अवधिमा तयार भएको थियो।
यी योजनाकै जगमा कतारले सन् २०२२ को फिफा विश्वकप आयोजना गर्ने पहिलो अरब राष्ट्र बन्न सफल भयो। शेख हमादले सुरु गरेको आर्थिक विकासको मार्गलाई उनका छोरा तथा वर्तमान अमिर शेख तमिम बिन हमाद अल थानीले निरन्तरता दिइरहेका छन्।
शेख हमादको निधनसँगै कतारले आधुनिक आर्थिक रूपान्तरणका प्रमुख योजनाकार गुमाएको छ। उनको विरासत आज पनि कतारको आर्थिक नीति, ऊर्जा रणनीति र विश्वव्यापी लगानी विस्तारको आधारका रूपमा कायम रहेको छ।
(0)
टिप्पणी गर्न लगइन गर्नुहोस्